Column for the Dutch Suzuki News, fall 2006

‘Opgetild raken door de toekomst’ door Frank Kleemans

Vorige week viel een belangrijke brief in de bus. Hij kwam uit Duitsland van de Verein zur Förderung der Suzuki-Muzikpädagogik e.V. Een brief van de oosterburen waar ik, inmiddels zo’n anderhalf jaar geleden, eigenlijk net over de grens, een wonderbaarlijke ervaring heb meegemaakt. Ik wist dus meteen wat het was, een uitnodiging voor de tweejaarlijkse Westdeutsche Suzuki-Tage. Vreemd genoeg stond er geen Niederlände bij het adres maar simpelweg NL 6511 BS Nijmegen, precies de uitkomst van die vorige Tage waar grenzen werden verlegd.
Bijna zou ik wensen dat dit belangrijke evenement, en die bijzondere Duitse sfeer niet wordt aangetast doordat er teveel Nederlands gaat worden gesproken. Ga er dus niet heen! Nee, dat zou te hebberig zijn. Veel beter is het om ouders en kinderen die interesse hebben voor zoiets er op te attenderen wat er bijzonder aan is. Want zoiets is een van de pareltjes van het Suzuki-onderwijs dat zich niet beperkt tot onze grenzen. Ik praat dan wel vooral vanuit mijn situatie, ik ging er heen met mijn jongste zoon en die heeft daar grossartig kunnen meedoen met de groteren. En daarmee gebeurde er iets wat in mijn beleving is ‘het opgetild raken door het verleden’. Ik zal proberen uit te leggen wat ik daarmee bedoel.
Neem een kasteel, zorg voor een strakke organisatie, voor genoeg speelruimte, goede faciliteiten en een goed verblijf, en sluit af met een groot feest. Ik zou er nog ‘goede docenten’ bij moeten zetten en dan is inderdaad succes gewaarborgd en voor de meeste kinderen die er waren zal er ook niet veel extra’s nodig zijn. Het geheel is dan de som der delen. Maar niet hier op die vorige dagen in Duitsland. Hier speelde iets dat zeer moeilijk te organiseren is en eigenlijk zit in de poriën van de organisatoren zelf. De passie voor muziek die met kracht tot uiting komt in het leren aan kinderen.
Er gaat muziek gemaakt worden en wie aan boord springt zal een bijzondere ervaring meemaken, want er gaat muziek gemaakt worden! En niet zomaar muziek. Voor zij die aan een dergelijke kennismaking toe zijn: heilige muziek, wervelende muziek, muziek als theater. Denk nu niet dat het voor de kinderen slechts een uitje is want het is de hele dag werken, van de ene groep naar de andere. En dan blijk je dus in staat om in enkele dagen lastige veelstemmige en zelf orkestrale werken in te studeren met kinderen die wel thuis al hun partij hebben voorbereid maar misschien zelfs nog nooit in een groter ensemble gespeeld hebben. Het is natuurlijk een overweldigende ervaring als dat onder strakke leiding helemaal voor elkaar komt. En daar zit het in, het opgetild worden door elkaar en de aanstekelijke veeleisende drive van mensen die ervoor zorgen dat zoiets gebeurt. En, ogenschijnlijk een detail, door een topklasse pianist in het orkest, waardoor meteen die glans ontstaat. En dan is er tenslotte ook nog het publiek dat opgetild raakt met een voortreffelijk uitvoering.
Dus wat is dat dan waardoor zoiets lukt? Opgetild door het verleden, dat klinkt mooi. Het verleden komt tot uiting in de mensen die het organiseren en uitvoeren vanuit hun bewondering, ambities en vaardigheden. Zij hebben een passie voor muziek en waarschijnlijk voor alles waardoor deze muziek gemaakt kan worden. Daarin spreekt het verleden, maar er worden wel steeds wegen gezocht om zoiets voor elkaar te krijgen zoals de Suzukimethode. Ik denk dus dat het een mengeling is van de Duitse muziekcultuur, het suzukionderwijs en een groep bijzondere mensen (en zeer bijzondere enkelingen) die dit dragen en uitdragen. Gedisciplineerd samen bezig zijn, voortbouwend op een goede kindvriendelijke methode, gericht op het willen overbrengen van passie voor het scheppen van schoonheid.
Kinderen hebben nog geen passie voor het verleden, dat zal waarschijnlijk nog jaren duren. Toch raken ze opgetild en in het meest gunstige geval is dat zelfs wel door de toekomst. Kinderen ontdekken langzaam maar zeker, maar hier sneller, wat ze willen en kunnen en ontdekken de wegen om er misschien in de toekomst vaker mee te maken te krijgen. Op die manier worden ze opgetild door hun toekomstperspectief als het gaat om de beheersing van hun instrument en dat is het meest wezenlijke waar het hier omgaat.

Frank Kleemans is organisatiepsycholoog, huisvader en thuismuzikant
Hij speelt viool en componeert www.kleemans.dds.nl. Hij heeft twee kinderen die les hebben bij Olga Hamer. In het vorige Suzukinieuws schreef hij over ‘zwoegende ouders en zwoegende kinderen’ en kondigde aan vijf columns te schrijven over het leren van muziek maken en alles wat er me te maken heeft. De columns zijn tevens te vinden op de site.